Khi hàm lượng oxy trong nước giảm xuống dưới ngưỡng an toàn, tôm sẽ xuất hiện nhiều biểu hiện bất thường như nổi đầu, tập trung quanh quạt nước, giảm ăn hoặc chậm lớn. Nếu không được xử lý kịp thời, tình trạng thiếu oxy có thể làm tăng tỷ lệ hao hụt và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả của cả vụ nuôi.

Thông thường, hiện tượng thiếu oxy xảy ra nhiều nhất vào ban đêm và rạng sáng. Ban ngày, tảo và các sinh vật phù du quang hợp tạo ra oxy cho ao nuôi. Tuy nhiên khi trời tối, quá trình quang hợp dừng lại trong khi tôm, tảo và vi sinh vật vẫn tiếp tục hô hấp, tiêu thụ oxy liên tục. Chính vì vậy, khoảng thời gian từ 3 giờ đến 6 giờ sáng thường là lúc lượng oxy trong ao ở mức thấp nhất.

Ngoài yếu tố tự nhiên, những ao nuôi có mật độ cao thường đối mặt với nguy cơ thiếu oxy lớn hơn do nhu cầu hô hấp của tôm tăng mạnh theo sinh khối. Bên cạnh đó, lượng thức ăn dư thừa, phân tôm và xác tảo tích tụ dưới đáy ao cũng làm tiêu hao đáng kể lượng oxy hòa tan trong quá trình phân hủy. Đây là lý do nhiều ao nuôi dù được trang bị quạt nước vẫn xảy ra hiện tượng tôm nổi đầu vào sáng sớm.

Khi thiếu oxy, dấu hiệu dễ nhận biết nhất là tôm tập trung quanh quạt nước hoặc khu vực có dòng chảy mạnh. Một số trường hợp tôm nổi đầu trên mặt nước, bơi lờ đờ hoặc phản ứng chậm với thức ăn. Nếu tình trạng này kéo dài, tôm sẽ giảm khả năng bắt mồi, tăng trưởng chậm và dễ mắc các bệnh liên quan đến gan tụy, đường ruột do sức đề kháng suy giảm.

Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến tôm, thiếu oxy còn làm giảm hoạt động của hệ vi sinh có lợi trong ao. Khi quá trình phân hủy chất hữu cơ diễn ra không hoàn toàn, các khí độc như NH₃, NO₂ và H₂S sẽ tăng lên, làm môi trường ao nuôi ngày càng xấu đi. Đây là nguyên nhân khiến nhiều ao nuôi xuất hiện tình trạng tôm giảm ăn kéo dài dù đã tăng cường lượng thức ăn.

Để khắc phục tình trạng thiếu oxy, người nuôi cần tăng thời gian vận hành quạt nước, đặc biệt từ nửa đêm đến sáng sớm. Đối với các ao nuôi mật độ cao, nên bổ sung thêm hệ thống sục khí đáy nhằm giúp oxy phân bố đều từ tầng mặt xuống tầng đáy, hạn chế hiện tượng thiếu oxy cục bộ.

Song song với đó, cần quản lý tốt lượng thức ăn và chất hữu cơ trong ao. Việc cho ăn vừa đủ theo nhu cầu của tôm, thường xuyên kiểm tra sàng ăn và định kỳ xi phông đáy sẽ giúp giảm áp lực môi trường đáng kể. Đối với những ao có nền đáy nhiều bùn hữu cơ, người nuôi có thể sử dụng TS.01 định kỳ để hỗ trợ phân hủy chất hữu cơ, làm sạch đáy ao và hạn chế sự phát sinh khí độc. Khi nền đáy được cải thiện, lượng oxy tiêu hao cho quá trình phân hủy cũng giảm theo, giúp môi trường ổn định hơn.

Ngoài ra, cần duy trì mật độ tảo ở mức phù hợp, tránh để tảo phát triển quá dày. Nhiều ao nuôi có màu nước quá đậm thường xảy ra hiện tượng thiếu oxy nghiêm trọng vào ban đêm do lượng tảo hô hấp quá lớn. Việc kiểm soát tảo hợp lý sẽ giúp cân bằng hệ sinh thái và ổn định hàm lượng oxy trong ao.

Các chuyên gia khuyến cáo người nuôi nên kiểm tra oxy hòa tan vào sáng sớm, đặc biệt trong những ngày trời âm u, mưa kéo dài hoặc sau khi tảo tàn. Hàm lượng DO nên được duy trì trên 5 mg/L để đảm bảo điều kiện sống và tăng trưởng tốt nhất cho tôm.

Trong nuôi tôm, thiếu oxy là vấn đề hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người nuôi chủ động quản lý môi trường và theo dõi ao nuôi thường xuyên. Một ao nuôi giàu oxy không chỉ giúp tôm khỏe mạnh, tăng trưởng nhanh mà còn góp phần giảm nguy cơ dịch bệnh, mang lại hiệu quả kinh tế bền vững cho người nuôi.