Chính vì vậy, việc tăng cường quản lý thuốc thú y thủy sản không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý mà còn là trách nhiệm của doanh nghiệp, đại lý và người nuôi. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm thiểu rủi ro trong sản xuất và hướng đến phát triển ngành thủy sản bền vững.

Thuốc thú y giả và lạm dụng kháng sinh vẫn là nguy cơ lớn

Trong những năm gần đây, hoạt động kinh doanh thuốc thú y phục vụ nuôi trồng thủy sản phát triển rất nhanh. Bên cạnh các doanh nghiệp sản xuất và phân phối uy tín, vẫn còn tồn tại tình trạng lưu hành thuốc thú y giả, thuốc kém chất lượng, thuốc chưa được cấp phép hoặc nguyên liệu kháng sinh được bán trực tiếp cho người nuôi mà không có hướng dẫn chuyên môn.

Đáng chú ý, sự phát triển của các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội khiến việc mua bán thuốc thú y trở nên dễ dàng hơn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Không ít trường hợp người bán không có chứng chỉ hành nghề, thuốc được bảo quản không đúng điều kiện hoặc quảng cáo sai công dụng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả điều trị và sức khỏe vật nuôi.

Việc sử dụng thuốc không đúng cách còn làm tăng nguy cơ tồn dư kháng sinh trong sản phẩm thủy sản. Đây là một trong những nguyên nhân khiến nhiều lô hàng xuất khẩu bị cảnh báo, trả về hoặc kiểm tra nghiêm ngặt hơn khi nhập khẩu vào các thị trường lớn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường tăng cường quản lý

Nhằm kiểm soát chặt chẽ tình trạng trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo yêu cầu các địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra toàn bộ hoạt động sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng thuốc thú y.

Các cơ sở sản xuất và kinh doanh thuốc sẽ được kiểm tra thường xuyên về chất lượng sản phẩm, điều kiện bảo quản, hồ sơ pháp lý cũng như việc chấp hành các quy định hiện hành.

Đối với những trường hợp sản xuất hoặc buôn bán thuốc giả, thuốc cấm, thuốc nhập lậu, ghi sai nhãn mác hoặc quảng cáo không đúng công dụng, cơ quan chức năng sẽ xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh thuốc thú y trên các nền tảng trực tuyến cũng sẽ được tăng cường kiểm tra nhằm từng bước lập lại trật tự thị trường và bảo vệ quyền lợi của người nuôi.

Quản lý chặt việc sử dụng thuốc tại vùng nuôi

Không chỉ kiểm soát nguồn cung, công tác quản lý việc sử dụng thuốc tại các cơ sở nuôi trồng thủy sản cũng được đặc biệt chú trọng.

Theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn, người nuôi chỉ nên sử dụng các loại thuốc thú y đã được phép lưu hành tại Việt Nam, có nguồn gốc rõ ràng và được sử dụng đúng đối tượng, đúng liều lượng theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc cán bộ kỹ thuật.

Đồng thời, cần tuyệt đối không sử dụng nguyên liệu kháng sinh, thuốc y tế dành cho người hoặc các hoạt chất bị cấm trong nuôi trồng thủy sản.

Trong trường hợp phải điều trị bệnh, người nuôi cần tuân thủ nghiêm thời gian ngừng thuốc trước khi thu hoạch để bảo đảm sản phẩm không tồn dư kháng sinh, đáp ứng yêu cầu của thị trường tiêu thụ.

Việc ghi chép đầy đủ nhật ký sử dụng thuốc, bao gồm tên sản phẩm, thời điểm sử dụng, liều lượng và thời gian ngừng thuốc cũng là yêu cầu quan trọng trong công tác truy xuất nguồn gốc hiện nay.

Hướng đến sản xuất thủy sản an toàn

Việc quản lý thuốc thú y hiệu quả không chỉ giúp giảm nguy cơ tồn dư hóa chất mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch bệnh trong nuôi trồng thủy sản.

Thay vì phụ thuộc vào thuốc và kháng sinh, xu hướng hiện nay là tăng cường các biện pháp phòng bệnh chủ động như sử dụng giống chất lượng, quản lý môi trường ao nuôi, áp dụng an toàn sinh học, bổ sung chế phẩm sinh học và nâng cao sức đề kháng tự nhiên của vật nuôi.

Đây là giải pháp giúp giảm chi phí sản xuất, hạn chế hiện tượng kháng kháng sinh và tạo ra sản phẩm an toàn hơn cho người tiêu dùng.

Minh bạch để nâng cao năng lực cạnh tranh

Các thị trường nhập khẩu lớn như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Nhật Bản hay Trung Quốc ngày càng siết chặt các quy định liên quan đến an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Do đó, việc kiểm soát chặt chẽ từ khâu sản xuất thuốc, phân phối đến sử dụng trong thực tế sẽ góp phần hình thành chuỗi sản xuất minh bạch, nâng cao niềm tin của đối tác quốc tế đối với thủy sản Việt Nam.

Đối với doanh nghiệp, đây cũng là cơ hội để xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Nâng cao nhận thức của người nuôi

Bên cạnh các biện pháp quản lý của cơ quan chức năng, việc tuyên truyền và nâng cao nhận thức cho người nuôi giữ vai trò rất quan trọng.

Người nuôi cần hiểu rằng thuốc thú y không phải là giải pháp thay thế cho việc quản lý môi trường ao nuôi. Một ao nuôi được kiểm soát tốt về nguồn nước, chất lượng giống, mật độ nuôi, thức ăn và các chỉ tiêu môi trường sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ phát sinh dịch bệnh và hạn chế nhu cầu sử dụng thuốc.

Chỉ khi kết hợp đồng bộ giữa quản lý kỹ thuật, sử dụng thuốc đúng quy định và xây dựng chuỗi sản xuất minh bạch, ngành thủy sản Việt Nam mới có thể phát triển bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm và giữ vững vị thế trên thị trường quốc tế.